رسالهٴ بول مشروحترين اثر يوناني در اين زمينه است. اين رساله اساساً داراي ويژگي جالينوسي است، ولي موٴلف از آثار بعدي يوناني و از تجارب چشمگير خودش هم بهرهٴ زيادي گرفته است.
رسالهٴ بول در هفت مقاله است: 1) اقسام ادرار، خلاصهٴ فيزيولوژيكي؛ 2،3) تشخيص؛ 4،5) سببشناسي؛ 6،7) پيشآگهي. تمايز ميان اقسام ادرارهاي سالم و بيمار از لحاظ رنگ، غلظت، رسوب و اجسام غوطهور در سطوح مختلف قاروره، بسيار ظريف و پيچيده است. ارتفاع قاروره به يازده قسمت تقسيم شده است كه به شخص امكان ميدهد محتويات آن را ردهبندي كند (سنگينترين اجزا كه در چهار بخش زيرين گرد ميآيد رسوبات يا خون است؛ قسمت وسط مربوط به اجسام صعودي يا باد است؛ و اجسام سبكتر ناشي از سوداست؛ در مورد واژههاي يوناني مربوط به آنها شكل را ببينيد). سطح فوقاني قاروره نيز به تفصيل شرح داده شده است. مقالات پنجم و ششم حاوي شرحي از عقيدهٴ جالينوس دربارهٴ جوشاندن است كه در قارورهشناسي بهكار ميرفت. ادرار از ترشحات خون است. جالبترين فكر توصيفي است (براي بار اول؟) از پيدايش ناگهاني و بي امان هموگلوبين در ادرار (مقالهٴ 4، فصل 12). آكتواريوس بهرغم تحقيق دقيقش دربارهٴ اين مسئله، قارورهشناس متعصبي نبود؛ او بهخوبي ارزش روشهاي ديگر تشخيص و پيشآگهي را ميشناخت و در مورد اهميت خاص نبض در تشخيص اصرار ميورزيد.
اين نخستين رساله در زمينهٴ بول بود كه چاپ شد: ترجمهٴ لاتيني در سال 1519 در ونيز.
شكل 22. نمودار قارورهبيني از رسالهٴ بول آكتواريوس (چاپ ايدلر2، 22، 1842). توضيح آن را در متن ببينيد.